E S K İ  4 5 ' L İ K L E R


Naim Dilmener
 
BU NE DÜNYA KARDEŞİM

            1970 ortalarında epeyce insan ünlendi. Bir anda... Kimi ilk 45'likleri ile, kimi ilk Eurovision elemeleri ile. Yeliz de bunlardan biriydi. 1975'te yapılan ilk elemelere bir Selmi Andak bestesi ile katılmış ve birinciliği paylaşan Semiha Yankı ve Cici Kızlar'ın ardından da ikinci olmuştu. Bu elemelere gelene kadar, Yeliz'in yalnızca bir 45'liği yayınlanmıştı (Sen Olsan Yeter / Hoşgeldin Bahar) ve iyi kötü tanınıyordu artık, ama asıl şan ve şöhret bu Eurovision elemelerinden sonra geldi. Hem yarıştığı şarkı hem sonra diğer çıkan 45'likler ile Yeliz Türk Popu'nun en sevilen en vazgeçilmez şarkıcılarından biri oldu… Hey dergisinin geleneksel ödül törenlerinden birinde 01.jpg (9901 bytes)gördüm ilk olarak Yeliz'i. O zamanki adı ile Spor ve Sergi Sarayı'nda... Gencecik bir kızdı ve elinde kitapları ile, kulisten sahneye açılan kapıda, o da bizim gibi sahnedeki İlhan İrem'i seyrediyordu. İlhan İrem'in "En iyi ümit veren erkek şarkıcı" ödülünü aldığı yıldı, muhtemelen 75'in ilk ayları... Yeliz ilk 45'liğini o aralar yapmıştı. İlhan İrem'i de çok seviyor ve sahnede ilk defa seyrediyor olmakla birlikte gözümü Yeliz'den alamamıştım. Öylesine duru, öylesine masum ve güzel. "Hayalimdeki Adam" Yeliz'e hakettiği şöhreti getirdi elemelerden sonra. Zaten başından beri mükemmel bir kadro ile çalışmış olan (Çiğdem Talu, İstanbul Gelişim) Yeliz bu çok satmış ve çok tutmuş 45'likten sonra yine aynı kadro ile Türk Popu'nun gelmiş geçmiş en güzel aşk şarkılarından birini yaptı: "Yaşadıkça"... Plağın B yüzü de çok hoştur (Kimbilir Belki Bir Gün) ama asıl A yüzüne ölür biteriz, hepimizin karşılıksız aşklarına, kara sevdalarına, ayrılıklarına bu şarkı eşlik eder: "Ne sensiz gecelerde, ne gelecek günlerde, seni unuttum desem de, inanma"... Yaşadıkça sevip duracağımıza deli gibi inanmış, henüz ağlaya zırlaya hala bu şarkıyı dinliyorken, Yeliz, Diskotür'den ayrılır ve Yankı Plak'a geçer. Yankı Plak ile çok uzun yıllar sürecek çalışmanın ilk ürünü olarak da "Bu Ne Dünya" adlı 45'lik yayınlanır. Ve o zaman tam anlamıyla kıyamet kopar... Yer yerinden oynamıştı sanki. Bu 45'lik de "Samanyolu" gibi, Uğur Akdora'nın "Hayırdır İnşallah"ı gibi 'fenomen' plaklarındandır. Çok tutar, müthiş satar ve bu nedenle son sürat birkaç korsan baskısı doldurur ortalığı. Yeliz bu 45'liğinde "Yaşadıkça" ile kendinden geçirdiği hayranlarını da unutmamıştır ve plağın B yüzüne "Yalan Yalan" adlı şarkıyı koymuştur. Atilla Özdemiroğlu'nun eşi benzeri az bulunur düzenlemesiyle bu şarkı da çok sevilir ve Yeliz artık Türk Popu'nun en büyüklerindendir.

AĞLA GÖZLERİM AĞLA

03.jpg (11072 bytes)            Yeliz-Yankı işbirliği oldukça derli toplu plaklarla sürer. Bu plaklardan biri de "Gönlüm Seninle" olur. Coşkun Sabah'ın bir bestesidir bu ve Yeliz'in yorumu, şarkıyı mutlak arabesk havasından kurtarmıştır ama yalnızca o plakla sınırlı kalır bu durum. Çünkü bu plaktan sonra Yeliz, arabeskin önlenemez yükselişi nedeni ile arabeske utana sıkıla bir geçiş yapacak ve sonradan da tamamen onun kollarına teslim olacaktır. Plak şirketi, dinleyiciyi alıştırmak niyeti ile olsa gerek, önce "Süper Seri" diye bir iki 12 inch single yayınlar. Bu serinin ilkinin arka kapağında işte Yeliz! Uzunca bir süredir müzik dünyasından ayrı kalan sanatçımız, yeni türü ile kendi müziğimizi bir üst düzeyde yorumlamakta der plak şirketi ve sonra da ülkemiz için yeni bir format olan 12 inch single'i açıklar. "Kahpe Felek / Yanakların Çiçektir"den oluşan ilk single ve "Kimbilir / Ağla Gözlerim Ağla"dan oluşan ikincisinde, doğrusu öyle aman aman birşey yoktur. Hurşit Yenigün'ün düzenlemeleri de vasattır, Yeliz'in yorumu da. Bu seride 'üst düzeyde yorumlanmış' birşey pek gözükmez. Ama zaten değişmekte olan dinleyici de bundan fazlasını aramamaktadır, bu nedenle bunlar da tutulur ve Yeliz bu türde ilk albümünü yapar. Şarkıcı, kendi adını verdiği bu albümde, herhalde ne olur ne olmaz diye düşündüğünden olacak, neredeyse her türe yer vermiştir. Türkü (Bitlis'te Beş Minare), şarkı (Gündüzüm Seninle Gecem Seninle), arabesk (Acı Gerçekler, Bir Çare Allahım) ve pop (Rüya, Deli Divane)... Melih Kibar-Çiğdem Talu ortak çalışması olan bu iki pop parça belli ki benim gibilerin ağzına bir parmak bal çalmak için konulmuştur ama, albüm piyasaya çıktığında kimsenin gözü bunları görmez, herkes "Bir Çare Allahım" diye bağırır ve "Acı Gerçekler"in ardından yalvar yakar sürüklenip gider. Albüm çok tutunca arkası gelir. Yankı artık kesenin ağzını iyice açmıştır. Zafer Dilek, Erol Sayan ve Selami Şahin üçlüsünün yönetiminde "Kristal Kadeh" yapılır. Bu albümde artık göstermelik de olsa pop yoktur. Zaten artık satmıyor, zaten tutmuyordur bu pop, o zaman gelsin "Bayramın Olsun" ve şürekası.

SEL SUYU

02.jpg (7295 bytes)            Çok sonraları, arabesk gerçek sahiplerine kalır. Tıpkı Ercan Turgut ve Zerrin Özer'de olduğu gibi, Yeliz de bu işi sürdüremez. Bu müziği dinlemek isteyenler; Müslüm Gürses, Hüseyin Altın, Hakkı Bulut, Esengül ve diğerlerini tercih ederler, gayet haklı olarak. Yeliz müzikten kopar, Mersin'e yerleşir. Araya uzun bir boşluk girer... Türk Popu'nun yeniden çok satar olduğu 90'larda ise Yeliz geri döner. "Yeni Baştan" der Yeliz, yeni bir başlangıç olsun ister. Fena da olmamıştır bu dönüş albümü ama, eski şaşaalı günlere dönüş de imkansız gibidir. Yeliz'in hayranları artık evli barklı insanlardır ve ülkemizde başka bir sürü şeyde olduğu gibi, müzik dinlemek de çoluk çocuğa karışmadan yapılacak şeylerden biri olarak kabul edilir. Eski hayranlarının çocukları olan genç nesil de Yeliz'i tanımaz, onların peşinden koştuğu başka şarkıcıları vardır.

            Yeliz'i sevenler onu çok özledi. Artık bir şekilde çıksın ortaya, nasıl olursa olsun. O kimselere benzemez sesi ile ne söylerse, nasıl söylerse fark etmez. Yeliz'den herhangi bir şey olsun yeter ki...

Bulursanız kaçırmayın :

Sen Olsan Yeter / Hoşgeldin Bahar - Diskotür - 45' lik
Hayalimdeki Adam - Diskotür - 45'lik
Yaşadıkça - Diskotür - 45'lik
Bu Ne Dünya / Yalan Yalan - Yankı - 45'lik
Gönlüm Seninle / Oldu Olacak - Yankı - 45'lik
Kimbilir / Ağla Gözlerim Ağla - Yankı- 12 inch single
Kristal Kadeh - Yankı - LP
Yeni Baştan / Haklıydın - Özer Plak - Kaset

Naim Dilmener
eski45likler@yahoo.com