BARIŞ MANÇO ve KURTALAN EKSPRES'İN GERÇEK TARİHİ!

1971 yılının Şubat ayında müzik dünyamızda önemli bir olay gerçekleşti; Barış Manço ve Moğollar birleşme kararı aldı. Büyük hedeflerle başlayan bu birliktelik ne yazik ki fazla uzun sürmedi ve Barış Manço ve Moğollar ayrılma kararı aldı.

Barış Manço bu ayrılıktan sonra fazla vakit kaybetmedi ve Kurtalan Ekspres'i kurdu kısa bir süre içinde. Kurulduğunda kadrosunda Ohannes Kemer, Celal Güven, Nur Moray, Özkan Uğur, Murat Ses ve Engin Yörükoğlu'ndan oluşuyordu. Ohannes Kemer ve Nur Moray, Kadıköy Ticaret Lisesi orkestrasında yer alıyordu.

1972 yılında Barış Manço-Kurtalan Ekspres ilk 45'likleri olan "Ölüm Allahın Emri / Gamzedeyim Deva Bulmam"ı piyasaya sürdüler. Anadolu Rock diyebileceğimiz tarzda olan bu 45'likten sonra 1973 yılında "Lambaya Püf De / Kalk Gidelim Küheylan" 45'liğini çıkardılar. Bu arada grupta ufak tefek değişiklikler oluyordu. Mesela bu 45'likle birlikte Kaygısızlar'dan tanıdığımız Erdinç Avcı flütçü olarak girdi gruba. "Kalk Gidelim Küheylan" progressive rock tarzında bir şarkıydı "Lambaya Püf De" ise yöresel havalar içeriyordu.

Aynı yıl, "Gönül Dağı / Hey Koca Topçu" 45'liği çıktı piyasaya ve bu defa daha başka bir havada karşımıza çıktı Kurtalan Ekspres. 45'liğin arka yüzünde Kurtalan Ekspres, Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu şeklinde giyinmişti ve yavaş yavaş Barış Manço'ya yakıştırılan o sağ hava geliyordu. "Gönül Dağı" Neşet Ertaş'a ait bir eserdi ve güzel düzenlemişti. Bu 45'lik Barış Manço'nun askerlik dönemine rastlıyor. Dikkat ederseniz Barış Manço'nun 1970-1974 arası yaptığı tüm 45'liklerden anonim çalışmalar var. Askerlik sonrası ise hem kendi besteleri olacak hemde daha değişik bir müzikle çıkıcaktı karşımıza.

İşte bu dediğim olayın ilk gerçekleştiği 45'lik "Nazar Eyle / Gülme Ha Gülme". Hem söz hem müzik Barış Manço'ya ait bu 45'likte. Bu arada "Gülme Ha Gülme" gayet başarılı bir çalışma o yıllar için. Hammond orgda Murat Ses var ve göze çarpar güzellikte çalınmış. Aynı yıl "Bir Bahar Akşamı / Estergon Kalesi" 45'liği çıkıyor ve Barış Manço'nun üzerine bu yıl sağcılık ve milliyetçilik çok oturuyor. İlginç olan bir diğer şey ise; bir Klasik Türk Müziği eserinin Barış Manço tarafında icrası. Selahatin Pınar'ın ünlü bestesini seslendirmiş Barış Manço bu 45'likte. "Estergon Kalesi" ise gayet güzel çalınmış Kurtalan Ekspres tarafından. Oktay Aldoğan'ın etkisi bir hayli gözüküyor bu şarkıda.

1975 yılında "Ben Bilirim / 2023" 45'liğini çıkarıyor Barış Manço-Kurtalan Ekspres ve o meşhur Korg 700 synthesizer giriyor Barış Manço'nun müziğine. "2023" son derece güzel ve o yıllara göre avantgarde bir şarkı. Aynı zamanda uzunda bir şarkı ve Kurtalan Ekspres'ten kimle konuştuysam bu şarkıyı sahnede çalmaktan son derece keyif aldıklarını söyledi. Bunlardan birisi de 1974-1987 yılları arasında Kurtalan Ekspres'in davulcusu olan Caner Bora.

Aynı yıl Barış Manço nun ilk stüdyo albümü olan "2023" çıkıyor ve asıl değişim bombası burada patlıyor. Neden bomba patlıyor şöyle anlatayım; Bu albümden sonra Barış Manço'nun 45'lik hızı azalıyor ve albüme yönelik çalışıyor Kurtalan Ekspres'le birlikte. Bu albüm son derece değişik ve avantgarde bir albüm, zamanın ilerisinde şarkılar var içinde. Yine "2023" var, "Baykoca Destanı" adı altında birçok bölüme ayrılan bir çalışma var, "Kol Bastı" var; yani gayet dolu bir albüm. "2023" LPsi bir konsept albüm aynen Jethro Tull, King Crimson ve Rainbow albümleri gibi.

Bu ana kadar Kurtalan Ekspres'in kadrosuna bir göz atalım. 1972-1973 arasında fazla değişiklik olmadı grupta 1974 yılında ise kadro şu şeklideydi: Mithat Danışan (bas), Nur Moray (davul), Ali Serdar (davul), Murat Ses (klavye), Celal Güven (perküsyon), Memo Alpergin (perküsyon), Özkan Uğur (gitar). (Kaynak: Memo Alpergin) Bu kadroda alışık olmadığımız birşey var, o da Özkan Uğur'un gitar çalması. Çift davul var, çift perküsyon var; yani vurmalı ağırlıklı bir kadro var o yıllarda.

"2023" LPsinden bir yıl sonra "Rezil Dede / Vur Ha Vur" 45'liği çıkıyor piyasaya ve daha sert bir sound görüyoruz. Bu defa kadroda biraz değişiklik var; gitarda Fehiman Uğurdemir var ki bu isim Anadolu Rock dünyasında önemli bir isim. Aslında bu 45'likte yar alan "Vur Ha Vur", "2023" LPsinde yer alan bir şarkı. Daha doğrusu "Baykoca Destanı"nın bir bölümü ama 45'likteki versiyonu daha sert. Bir değisiklik daha var grupta; o da Ahmet Güvenç'in gruba girişi. Artık Mithat Danışan yok bas gitarda. Klavyede Kılıç Danışman var. Bu isim de Anadolu Rock dünyasında önemli bir isim. Daha ileriki bölümlerde değineceğim.

1976 yılında Barış Manço 2 albümle geliyor. İlki "Baris Mancho" yani o meşhur İngilizce albüm. Diğeri ise korsaninin önüne geçmek için hazırlanmış olan "Sakla Samanı Gelir Zamanı" LP'si. Şimdi burada bir nokta koyalım çünkü buradan sonra yeni bir sayfa açılacak Barış Manço'nun kariyerinde.

KAAN ÇAĞLAYANGÖL