1980 PET'R OIL


Seslendiren : 
Ajda Pekkan

Söz : 
Şanar Yurdatapan

Müzik : 
Atilla Özdemiroğlu


Puanları : Avusturya (3) + Fas (12) + İtalya (8) = Toplam (23)
Derecesi : 15/19
Yarışma tarihi : 9 Nisan 1980
Yarışma yeri : Congresgebouw
Den Hagen - Hollanda


1978'den sonra 1979 yılını da kazanan İsrail, yarışmayı ikinci defa organize etmek istemeyince buna en çok seninen ülke Türkiye olmuştu. Öyle ya Arap dostlarımızı (!) ikinci defa üzmek istemezdik. Avrupa Yayın Birliği EUBU'da İsrail'in bu durumunu anlayışla karşılayarak yeni bir ülke arayışına girmişti ki Hollanda Tvsi açıklama yaparak, yarışmayı organize edebileceklerini duyurdu. TRT de organizasyona aday olmak istemişti ama Hollanda Tvsi NOS hızlı davranmış ve organizasyonu üstlenmişti.

Türk kamuoyunda oldukça ilgili gören bu puan savaşı TRT'yi şarkı ve sanatçı seçiminde değişik seçenekler aramaya yöneltti. TRT yönetimi uzun bir toplantı sonrası 1980 için süperstarımız Ajda Pekkan'ın bu işin üstesinden gelebileceğine karar verdi ve teklifi sanatçıya iletti. Büyük bir kurtarıcı gibi görülmek Ajda Pekkan hanımefendiyi çok heyecanlandırmıştı. Teklifi büyük bir keyifle ve onurla kabul ettiğini açıkladı. (Yıllar sonra bunu kariyerinde yaptığı en büyük hata olarak değerlendirmiştir.)

Süperstar için süper besteciler arandı ve sonunda 5 besteciye, özel çok özel besteler yapmaları tembih edildi. Öyle ya bu besteler, bize göre o yıllar tek dünya starımız olan Ajda Pekkan'la Türkiye'ye ESC'de (Eurovision Song Contest) zafer getirecek; hayalimiz olan birinciliğe kavuşacaktık. Ajda Pekkan'la öyle havaya girmiştik ki; tüm ulus bu sene kesin diyor başka birşey demiyorduk. Ajda hanımı o kadar çok seviyorduk ki neredeyse Avrupa finali ve Türkiye finali yapılmadan, Türkiye'yi şampiyon ilan ediyorduk. Türkiye finalinde Ajda'ya özel hazırlanan 5 beste 3'e indirildi ve TRT'den kamuoyuna sunuldu. Allah için Ajdamız da şarkıların hakkını vermiş, bir de güzel okumuştu. Oylamayı yapan profesyonel jürimiz (Yani o zamanın en ünlü söz yazarı ve bestecileri) açıkladı: "1. Pet'r Oil"

Finale kalan şarkılar aşağıdaki gibiydi :
  1. Olsam / Ajda Pekkan (Şerif Yüzbaşıoğlu - Adnan Yumuk) (2)
  2. Pet'r Oil / Ajda Pekkan (Atilla Özdemiroğlu - Şanar Yurdatapan) (1)
  3. Bir Dünya Ver Bana / Ajda Pekkan (Cenk Taşkan - Fikret Şeneş) (3)

(Yanında numarası yazan şarkılar finale kalmış ve belirtilen sırada puan almışlardı.)

Evet, o yıllar yaşanmakta olan petrol krizini anlatan şarkı büyük bir oy farkıyla kazanmıştı. Önceleri şarkının adı ile ilgili ufak bir spekülasyon olduysa da herkes şarkıyı çok sevmişti. Ünlü starımız da şarkının halk tarafından sevilmesine çok sevinmişti. Ne de olsa halkını temsil ediyordu. Tüm ülkenin desteğiyle yarışan Ajda Pekkan, işi sağlama almak istedi ve Avrupa'ya giderek, Avrupalı aranjörlerle şarkıyı adeta yeniden yarattı. Türkiye finalindeki "Pet'r Oil" ile hiçbir ilişiği olmayan yeni bir şarkı ortaya çıkmıştı. Öylesine bir değişikliğe gidilmişti ki ; şarkının sözleri bile değişmişti. Gerçekten yeni hali eskisinden daha da iyiydi. Ajda'dan da zaten bu beklenirdi. Bu yüzden herkes Ajda'ya güveniyor o ne yaparsa alkışlıyordu. Şarkımız öylesine beğenilmişti ki; herkesin dilindeydi. Oryantal, kıvrak, akıcı, herşeyiyle bizden bir şarkıydı.

Hemen bir parantez açıp finale kalan bu üç parçayı kısaca değerlendirmek isterim.Kuşkusuz "Pet‘r Oil" çok tutulmuştu ama, acaba diyorum 3. olan şarkı "Bir Dünya Ver Bana" gitse daha mı çok iş yapardı ? Çünkü o zamanların koşullarıyla tam bir Eurovision şarkısı gibi görünüyordu. Ayrıca şarkılar büyük orkestra eşliğinde söylendiği için, tam da orkestrayla yorumlanacak bir eser görünümündeydi. Türkiye finalinde 2. olan eser "Olsam" ise bir torpilli gibi görünüyordu. Ne de olsa Şerif Yüzbaşıoğlu imzası taşıyordu.

Avrupa'dan tanıtım filmleri geldiği TRT tarafından anons edildiğinde, ulusca ekran karşısına geçip hangi ülkenin ikinci olacağı hususunda Eurovision toto bile oynadık. Çünkü birinci belliydi (!), biz ikinci ve üçüncüyü arıyorduk. Öyle bir hava esiyordu ki insanın "Hayırlı olsun" diyesi geliyordu.

Tanıtım filmi diyince şöyle bir durmanızı isterim. Çünkü Eurovision tarihimizin en iyi tanıtım filmiydi dersem kimse itiraz edemez sanırım. İşin içinde Ajda olunca bunu normal karşılayabilirsiniz. Keşke diyorum onun gösterdiği özeni ve çalışmayı herkes yapabilseydi. Gerçekten klibimiz özenle, Avrupalı uzmanlarca çekilmişti. Ne diyorum size, Türkiye ilk ve son defa Eurovision‘a bu kadar özenle ve profesyonelce hazırlandı. 2000‘li yıllara geldiğimiz bu günlerde bile bu hadar iyi hazırlanılamadı. 1980 yılı koşullarına göre süper masraf edilmişti. Bu masrafları kimin karşıladığını inanın hala merak eder dururum. (Olur da birgün Ajda hanımı tanıma şansım olursa bu soruyu sormak isterim.) Tüm bu çalışmalar basın tarafından çok sıkı takip edilir, insanlara duyurulurdu. O zamanlar tüm gazeteler, özellikle HEY dergisi tam bir Eurovision dergisi gibi çalışırdı. Tanıtım filmimiz Topkapı sarayında çekilmiş, en sonuna ise çok güzel, esprili bir nokta konmuştu; lüks Mercedes bir araba benzin istasyonunda ineklerle çekiliyordu. O yıl ki tanıtım filmleri içerisinde en çok ilgi çeken ve ses getiren Türkiye olmuştu. Kostümler hazırlandı, yarışmada giyilecek peruğumuz bile günlerce konuşuldu. Günün her saati halkın karşısına değişik çıkan ünlü starımız o sıralar kısa saçlıydı ve karar verildi: yarışmada türk kadını uzun saçlı olmalıydı. Oryantal şarkıya da bu tarz bir saç daha iyi duracaktı sanki.

Dualarla ve neredeyse törenle Ajdamızı yarışmanın yapılacağı ülkeye, Hollanda'ya uğurladık. Tanıtım filmlerindeki klibimiz Avrupa'da olay olmuş, çok ilgi görmüştü, ya da bize öyle söylemişlerdi. Provalar başladığı zaman büyük sıkıntı yaşandı, çünkü Türkiye'nin şarkısı oryantaldi. Oysa o yıllar şimdiki gibi playback üzerine şarkı okunmuyordu. Büyük bir orkestra vardı ve şarkının orkestrasyonu yapılmak zorundaydı. Yapıldı tabii ama işler hiç de bizim istediğimiz gibi iyi gitmiyordu. Ama orkestra ile değişen şarkı bambaşka olmuş; tanıtım filmlerindeki o canlı, kıpur kıpır şarkıgitmiş, yerine Ajdamızın dahi söylerken anlamadığı bir ritm çıkmıştı.

Çekilen kuralara göre Türkiye ikinci sırada sahneye çıkıyordu. Her yıl yarışmalara yeni bir renk getirmeye çalışan EUBU, 1980 için "Kendi şarkını kendin anons et" diye birşey getirmişti. Her ülkeyi kendi sunucu anons edecekti. Türkiyeki'yi o yılların ünlü ve başarılı sunucu Başak Doğru hanımefendi anons etti. Hiç unutamıyorum, şöyle başlıyordu: "İyi akşamlar sayın seyirciler, yıllar önce Hollanda'ya laleyi getiren Türkler, şimdi de petrolü getiriyorlar... vs... Ajda Pekkan". Sanıyorum şarkımız birkaç saniye daha sürmüş olsa tüm ulus nefes alamamaktan toplu halde intihar etmiş olacaktık. Geçrekten nefesler tutulmuş, Ajda ve ekibi izlenmişti. Şarkı bittiğinde ise herkes şaşkındı çünkü orkestranın çaldığı şarkı ile bizim sevdiğimiz "Pet'r Oil" şarkısı hiç birbirine benzemiyordu. Sanki şarkı ikinci defa değişmiş gibiydi. Bu arada sanatçımızın güzelliğinden memnun olan Türk delegasyonu, rica ederek yakın çekimlerin fazla yapılmasını istemişti. (Bunu sonradan basında okuduk) Öyle ya güzel Türk kadınını tüm dünya yakından görmeliydi. (Keşke istemeselermiş) O kadar çok yakın çekim oldu ki; devamlı Ajda'nın yüzünü görmekten ekipteki diğer dansçı ve vokalistleri göremedik.

Yılların sanatçısı Ajda Pekkan'da belirgin bir heyecan vardı. Vokal ya da dans grubunun is neden orada olduğu hiç belli değildi. Ne bir ses ne de düzgün bir kareografi vardı. Ekrana yansıyan görüntü istediğimiz görüntüler olmamıştı. Tanıtım klibinde izleyiciye yansıyan neşe ve coşkudan eser yoktu. Anlayacağınız, evdeki hesap şarkıya ne yazık ki hiç uymamıştı. Herkes birşeyler söyledi ama yine de zafer kesindi. Öylesine şartlanılmıştı ki buna şarkıyı söyleyen Ajda Pekkan dahi inanmıştı. Yarışmadan sonra bunu tüm basın aynen işlemişti. İşte bir not:

Aşağıdaki yorum yarışmadan sonra HEY dergisinden aynen alınmıştır.

TÜRKİYE: Kareografi çok basit. Zaten ekranda az bir kısmı görüldü -ki o da dikkati çekmekten uzaktı- Lale Özdemiroğlu'nun, Nurdan ve Aydan Güven kardeşlerin yanında yer alması olayı biraz olsun kurtardı. Çünkü kıvrak danseden bir tek o vardı. Arto Tunç'un fonksiyonu ise yetersiz kaldı. Ajda'nın yüzü ise biraz daha gülmeliydi. Sesinin salondan o kadar iyi duyulmamasına karşın, TV'de net ve anlaşılır olarak çıktı. Fransa'da yapılan plağı dinleyenler daha çok beğendiklerini belirtiyorlar. Bu da orkestranın performansının iyi olmadığının başlıca kanıtı oldu. Notumuz 10 üzerinden 7.

Yarışmaya katılan 19 ülke ile bağlantı kurulmuş, jürilerden puanlar alınmaya başlamıştı. İlk bağlantı Avusturya ile yapılmıştı. "Turkey 3 points". "Fena başlamadık" dedi ünlü sunucu Başak Doğru. İkinci ülke olarak başkent Ankara'dan puanlar alındı. Hızlı başlayan ülkeler Almanya ve Hollanda olmuştu. İlerleyen oylamalarda İrlanda'ya puan servisi başlamıştı. Türkiye'yi hatırlayan sadece Fas (12 puan) ve İtalya (8 puan) olmuştu.

1980 yılı şeref tablosu şöyle oldu ;
1. İrlanda / 2. Almanya / 3. İngiltere / ... / 15. Türkiye

(Not: O zamanlar şimdiki gibi televote denilen telefonla puanlama yoktu ne yazık ki. Her ülkede 16 kişiden oluşan ulusal jüri, ülke ve şarkıya göre puan veriyor ya da vermiyordu. Eğer televote olmuş olsaydı, o günün koşulları ve psikolojisiyle Avrupa'da yaşayan Türk işçileri sayesinde yarışmayı en az 95 puanla ilk beşte bitirirdik.)

Yarışmayı Türk olup da izleyen herkes tek kelimeyle kabus yaşıyordu. Kimse olanlara inanamıyor, herkes "Bunun bir şaka olduğunu, kötü bir rüya olduğunu" söyleyin diyordu. Ne yazık ki herşey gerçekti. Topladığımız 23 puanla 19 ülke arasında 15. olmuştuk. Güzel Türk kızı değil de, romantik yakışıklı İrlandalı çocuk kazanmıştı. O gece yaşanan duygu selini size nasıl aktaracağımı bilemiyorum, galiba yaşamak lazım. Sadece şunu söyleyeyim, sabaha kadar kimse uyuyamadı. Uyuyabilenler kabusla uyandı. TBMM bile bu yarışmayı konuşmuş, süperstar Ajda Pekkan mahçubiyetinden ve üzüntüsünden bir yıl ortalara çıkamamıştı. Uzun süre Türkiye'ye gelemedi, teselliyi Londra'da yaşayan kardeşinde aradı.

"Pet'r Oil" Eurovision tarihimizde halkı tarafından en çok sevilen şarkı olarak yerini aldı. 2000'li yıllarda bu yarışmanın varlığını unutan Türk insanına Eurovision'ı sadece şu 3 şarkı hatırlatır: "Seninle Bir Dakika", "Pet'r Oil" ve "Opera".

Resmî olarak yayınlanmış bir kaydı bulunmayan, TRT finalinden banda alınmış ve sadece sitemizden sizlere ulaşan bu şarkıları, mouse sağ tuş ve save target as seçeneğini kullanarak download edebilirsiniz.

Bir Dünya Ver Bana
Olsam
Pet'r Oil